Ile składka ZUS dla jednoosobowej firmy w 2026 roku wynosi w praktyce? W obliczu rosnących kosztów prowadzenia działalności wiele mikro-firm zadaje to pytanie nie tylko z ciekawości – to kwestia rentowności biznesu. W artykule analizujemy aktualne stawki ZUS w 2026, pokazujemy jak obliczyć realne obciążenia przedsiębiorcy oraz na jakie ulgi, preferencje i wyjątki możesz liczyć.
W poniższym tekście dowiesz się m.in.:
- jak wyglądają składki społeczne i zdrowotne w 2026,
- jakie są różnice między „dużym ZUS” a ulgami typu Ulga na start i Mały ZUS Plus,
- ile realnie zapłacisz jako przedsiębiorca i jakie są koszty poza ZUS.
O czym jest artykuł – w ogólnikach?
Czytaj więcej… Ten tekst to kompleksowy przewodnik po składkach ZUS dla jednoosobowych działalności gospodarczych w Polsce w 2026 roku: od stawek, przez wyjątki, aż po praktyczne przykłady obciążeń miesięcznych i rocznych.
Spis treści
- Podstawy ZUS – co to jest i kto płaci
- „Duży ZUS” 2026 – składki społeczne w liczbach
- Składka zdrowotna – osobne zasady
- Ulga na start – kiedy nie płacisz składek społecznych
- Preferencyjny ZUS i Mały ZUS Plus – jak obniżyć koszty
- Realne koszty przedsiębiorcy – przykład kalkulacji
- Porównanie ZUS w latach – trend zmian
Podstawy ZUS – co to jest i kto płaci
ZUS (Zakład Ubezpieczeń Społecznych) to instytucja, która pobiera składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne od prowadzących działalność gospodarczą. Osoba prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą musi zarejestrować się w ZUS jako płatnik i ubezpieczony oraz co miesiąc opłacać składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe (dobrowolne), wypadkowe i zdrowotne. ZUS
ZUS to nie tylko „podatki” – to również składki wpływające na przyszłą emeryturę, rentę i prawo do świadczeń chorobowych.
„Duży ZUS” 2026 – składki społeczne w liczbach
W 2026 roku dla przedsiębiorców, którzy nie korzystają z ulg lub preferencji, obowiązuje tzw. duży ZUS. Podstawa składek społecznych jest naliczana jako procent od prognozowanej średniej krajowej płacy, co automatycznie podnosi kwotę płatności. knews.media
Składki społeczne – „duży ZUS” 2026 (miesięcznie)
| Składka | Stopa | Podstawa | Kwota (około) |
|---|---|---|---|
| Emerytalna | 19,52% | 5652 zł | 1103,27 zł |
| Rentowa | 8,00% | 5652 zł | 452,16 zł |
| Chorobowa (dobrowolna) | 2,45% | 5652 zł | 138,47 zł |
| Wypadkowa (1,67%) | 1,67% | 5652 zł | 94,39 zł |
| Fundusz Pracy | 2,45% | 5652 zł | 138,47 zł |
| Razem (bez zdrowotnej) | – | – | ok. 1926,76 zł/mc |
To oznacza, że tylko składki społeczne mogą wynieść blisko 1927 zł miesięcznie – bez składki zdrowotnej, która jest naliczana osobno. knews.media
Składka zdrowotna – osobne zasady
Składka zdrowotna zasadniczo różni się od pozostałych składek ZUS:
- jej wysokość zależy od formy opodatkowania (skala podatkowa, podatek liniowy, ryczałt),
- od 1 lutego 2026 minimalna składka zdrowotna wynosi ok. 432,54 zł miesięcznie, jeśli podstawą jest płaca minimalna. progressholding.pl
Dla przedsiębiorców oznacza to, że przy opłacaniu pełnego ZUS (duży ZUS + zdrowotna) całkowity koszt miesięczny może przekroczyć 2350 zł. progressholding.pl
Ulga na start – kiedy nie płacisz składek społecznych
Jeśli dopiero zakładasz działalność lub zaczynasz ją ponownie po dłuższej przerwie, możesz skorzystać z Ulgi na start. Dzięki temu przez pierwsze 6 miesięcy nie płacisz składek społecznych – jedynie zdrowotną. To ogromna ulga dla początkujących przedsiębiorców, którzy dopiero rozwijają swój biznes.
Warunkiem jest m.in. brak wykonywania tej samej działalności wcześniej (lub po dłuższej przerwie) i brak zatrudnienia na umowę o pracę u tego samego klienta.
Preferencyjny ZUS i Mały ZUS Plus – jak obniżyć koszty
Po okresie ulgi na start przedsiębiorcy mogą skorzystać z preferencyjnych składek ZUS przez 24 miesiące – wtedy podstawa jest liczona jako 30% minimalnego wynagrodzenia. progressholding.pl
Przykład – Preferencyjny ZUS w 2026
| Składka | Stopa | Podstawa | Kwota (około) |
|---|---|---|---|
| Emerytalna | 19,52% | 1441,80 zł | 281,44 zł |
| Rentowa | 8,00% | 1441,80 zł | 115,34 zł |
| Chorobowa | 2,45% | 1441,80 zł | 35,32 zł |
| Wypadkowa | 1,67% | 1441,80 zł | 24,08 zł |
| Razem z chorobową | – | – | ok. 456 zł/mc |
To oznacza, że mały ZUS może być nawet ok. 4× niższy niż składki dla „dużego ZUS”. progressholding.pl
Dodatkowo przedsiębiorcy ze stosunkowo niskimi przychodami (do 120 000 zł rocznie) mogą skorzystać z Mały ZUS Plus – wtedy składki zależą od wcześniejszych dochodów i mogą być jeszcze niższe. progressholding.pl
Realne koszty przedsiębiorcy – przykład kalkulacji
Przykład 1 – pełny ZUS bez ulg (2026)
- Składki społeczne: ok. 1927 zł
- Składka zdrowotna (min.): ok. 432,54 zł
- Łącznie: około 2359,30 zł miesięcznie
Rocznie daje to ponad 28 000 zł wydatków tylko na ZUS – bez uwzględnienia podatków i innych kosztów prowadzenia firmy.
Przykład 2 – z ulgą Ulga na start + preferencyjny ZUS
- Pierwsze 6 miesięcy: tylko składka zdrowotna ~ 432 zł × 6 ≈ 2592 zł
- Kolejne 24 miesiące: preferencyjny ZUS ~ 456 zł × 24 ≈ 10 944 zł
- Łącznie za pierwszy rok: ~ 15 900 zł zamiast 28 000 zł
Porównanie ZUS w latach – trend zmian
Warto zauważyć, że stawki ZUS systematycznie rosną – w ostatnich latach składki „duże ZUS” zwiększyły się niemal o 95% w porównaniu do początku dekady. knews.media
To oznacza, że koszty prowadzenia działalności stają się coraz większym wyzwaniem dla mikro-firm, zwłaszcza w branżach o niskich marżach i nieregularnych przychodach.
Podsumowanie
Składka ZUS dla jednoosobowej firmy w 2026 to kluczowy koszt stały, który może znacząco obciążyć budżet przedsiębiorcy. W zależności od tego, czy korzystasz z ulg i preferencji, miesięczne obciążenia mogą wynosić od ok. 450 zł do nawet ponad 2350 zł. Kluczem do optymalizacji jest świadomy wybór formy działalności, podatkowania i korzystanie z dostępnych ulg.